Quan hệ đối thoại ASEAN-Nga
11:21 30/10/2020

Quan hệ đối thoại ASEAN-Nga được bắt đầu từ tháng 7/1991. Nga chính thức trở thành Đối tác Đối thoại đầy đủ của ASEAN tại AMM-29 (Jakarta, 7/1996).

Đến nay, các cơ chế đối thoại chính đã được lập và đi vào hoạt động gồm Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN-Nga (PMC+1); Hội nghị Quan chức Cao cấp ASEAN-Nga (SOM); Cuộc họp Uỷ ban Hợp tác chung ASEAN-Nga (JCC); Cuộc họp Quản lý và Kế hoạch chung ASEAN-Nga (JPMC).

Hợp tác chính trị-an ninh

Quan hệ chính trị-an ninh giữa ASEAN và Nga phát triển tốt đẹp. Năm 2003, các Ngoại trưởng ASEAN và Nga đã ra Tuyên bố chung về hòa bình, an ninh và thịnh vượng ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Nga là một trong những nước đầu tiên tham gia tích cực vào Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF).

Nga đã chính thức tham gia TAC tháng 11/2004, khẳng định cam kết mạnh mẽ của Nga đối với hòa bình, ổn định ở khu vực Đông Nam Á, coi TAC như là bộ luật ứng xử giữa các quốc gia trong khu vực.

Hai bên ký Tuyên bố chung ASEAN-Nga về Hợp tác chống khủng bố quốc tế ký tại PMC+1 với Nga tháng 7/2004 và đang triển khai Kế hoạch Công tác ASEAN-Nga về chống khủng bố và tội phạm xuyên quốc gia. Hai bên nhất trí tổ chức họp tham vấn thường niên cấp SOM trong lĩnh vực này và đã họp Nhóm Công tác lần thứ nhất (Nay Pyi Taw, Mianma, 3/7/2009).

Hội nghị Cấp cao ASEAN-Nga lần thứ nhất (Malaysia, 12/2005) đã thông qua Tuyên bố chung ASEAN-Nga về Quan hệ Đối tác Toàn diện và Tiến bộ, và Chương trình Hành động Toàn diện thúc đẩy Hợp tác ASEAN-Nga giai đoạn 2005-2015, trong đó đề ra định hướng và biện pháp thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai bên. Để triển khai, ASEAN và Nga đã ký Lộ trình thực hiện Chương trình Hành động (Singapore, 23/7/2008).

Sau khi Hiến chương ASEAN có hiệu lực, Nga đã cử Đại sứ Nga tại Indonesia Alexander A. Ivanov làm Đại sứ về ASEAN.

Để tạo đà cho việc thúc đẩy hơn nữa hợp tác ASEAN-Nga, hai bên đã tổ chức Hội nghị Cấp cao ASEAN-Nga lần thứ 2 tại Hà Nội tháng 10/2010 và ra Tuyên bố chung kỷ niệm 15 năm thiết lập quan hệ đối thoại nhân dịp Hội nghị PMC tháng 7/2011 tại Indonesia.

Nga chính thức tham gia Hội nghị Cấp cao Đông Á từ năm 2011.

Hợp tác kinh tế

Tháng 12/2005, ASEAN và Nga hoàn tất Hiệp định Hợp tác Kinh tế và Phát triển, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tăng cường hơn nữa hợp tác giữa hai bên trong các lĩnh vực kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học, công nghệ và văn hóa.

Cuộc họp tham vấn các quan chức cao cấp về Kinh tế (SEOM) ASEAN-Nga lần thứ nhất (Singapore, 19/7/2006) quyết định Nhóm Công tác ASEAN-Nga về Hợp tác Thương mại và Kinh tế (ARWGTEC) sẽ báo cáo lên SEOM thay cho báo cáo Ủy ban Hợp tác chung ASEAN-Nga (ARJCC) như trước.

Cuộc họp Ủy ban Quản lý và Kế hoạch chung ASEAN-Nga (JPMC) lần thứ 7 và Ủy ban Hợp tác chung ASEAN-Nga (JCC) lần thứ 8 (Yangon, 25/11/2009) nhất trí đề nghị tổ chức thường xuyên Nhóm Công tác và Tham vấn SEOM-Nga để tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác kinh tế và thương mại giữa hai bên. ASEAN và Nga đã tổ chức Diễn đàn Doanh nghiệp nhân dịp Cấp cao ASEAN-Nga lần thứ hai tại Hà Nội tháng 10/2010.

ASEAN và Nga đã tổ chức họp tham vấn Bộ trưởng Kinh tế tại Đà Nẵng tháng 8/2010. Các Bộ trưởng đã thảo luận các biện pháp tăng cường hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư, trong đó có các biện pháp tạo thuận lợi cho thương mại, tiêu chuẩn chất lượng, năng lượng, phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ, an ninh lương thực, du lịch, vận tải hàng không và năng lượng tái tạo. Các Bộ trưởng cũng nhất trí xây dựng lộ trình tăng cường quan hệ kinh tế giữa ASEAN và Nga.

Hợp tác phát triển

Hợp tác ASEAN-Nga được tiến hành trong khuôn khổ triển khai Lộ trình thực hiện Kế hoạch Hành động Toàn diện ASEAN-Nga (CPA) thúc đẩy hợp tác giai đoạn 2005-2015. Để thúc đẩy việc triển khai các dự án hợp tác, Nga sẽ đóng góp 1,5 triệu USD mỗi năm cho Quỹ Hợp tác ASEAN-Nga

Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN và Nga đã ký Hiệp định Hợp tác Văn hóa nhân dịp Hội nghị Cấp cao ASEAN-Nga lần thứ 2 tại Hà Nội tháng 10/2010.

ASEAN và Nga đã xây dựng Kế hoạch Hành động hợp tác Khoa học và Công nghệ giai đoạn 2007-2011, trong đó có thúc đẩy hợp tác và đối thoại giữa các quan chức trong lĩnh vực Khoa học công nghệ, các nhà khoa học, nghiên cứu và tăng cường trao đổi và chia sẻ công nghệ.

Cuộc họp tham vấn Quan chức cao cấp về năng lượng ASEAN-Nga lần thứ nhất đã được tổ chức ngày 21/7/2010 tại Đà Lạt, thông qua Chương trình Công tác Hợp tác Năng lượng ASEAN-Nga giai đoạn 2010-2015.

Nhằm tăng cường giao lưu và hợp tác giữa hai bên, trên cơ sở Bản ghi nhớ lập Trung tâm ASEAN-Nga tại Học viện Quan hệ Quốc tế Mát-xcơ-va (MGIMO) (ký tại Thái Lan ngày 23/7/2009), ASEAN và Nga đã khai trương Trung tâm vào ngày 15/6/2010.

ASEAN và Nga đang tích cực triển khai Kế hoạch Hành động về hợp tác Khoa học và Công nghệ 2007-2011.

Hai bên đang thảo luận mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực quản lý thảm họa và ứng phó khẩn cấp, dịch bệnh truyền nhiễm, quản lý tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường, năng lượng, an ninh lương thực, ICT, du lịch, giao lưu nhân dân, giáo dục và phát triển nguồn nhân lực.